Η αέρινη μπαλάντα των καημών.
Κι εκεί στο Αμύνταιο, ξέρουν από βάσανα.
Γνωρίζουν κι από ξεραΐλα, καθώς άγονα τα χρόνια τους.
Μόνο που σε κάθε φτωχή σοδειά που δεν πρόκαμε το βιός της να δει γρόσια ν’ασημώνουν, υπάρχει και μία να περιμένει να χρυσωθεί.
ΠΟΠ Αμύνταιον, Αμύνταιο Φλωρίνης, Μακεδονία
Ξινόμαυρο
Μέτριο, καλά διαπερατό ρουμπινί με γκρενά ανταύγειες.
Η παράδοση χτυπάει την οσφρητική θύρα με αυθεντικότητα και σαγήνη. Αλλά έχει και μία πίσω όψη καινούργιου αέρα, αδιευκρίνιστη ακόμα. Η ντομάτα πλανάται ήπια και ντελικάτα, με κονκασέ, πελτέ αλλά και ώριμους ψημμένους στο κοτσάνι από τον ήλιο καρπούς της. Τα ξερά ντοματόφυλλα, προστίθενται στο σμάρι με το αποξηραμένο bouquet garni των μυριστικών φυτών, κύμινο αρτύζει τον ευρύ γλυκό μπαχαράτο ορίζοντα, λίγο μοσχοσίταρο αντιποιείται δέρμα που δείχνει δειλό. Ισχυρά παλλόμενος όμως πυρήνας φρούτων, η φράουλα, το σμέουρο, το κεράσι και το lingonberry, εισέρχονται με μεγάλο βαθμό ωριμότητας -σχεδόν ζαρωμένα πάνω στους μίσχους τους-, που φτάνει μέχρι και συμπυκνωμένη πάστα και πουρέ τους. Ξερά ερυθρά αγριολούλουδα, το βαρέλι χάρμα, μα χάρμα, με ποιοτικές ικμάδες καφέ και σκούρας σοκολάτας. Το όλον -κι όμως- δεν έχει ρουστίκ αίσθηση, αλλά αυτοσυστήνεται με μιά καινούργια θέση σοβαρής κλάσης, ανάμεσα στο καινούργιο και στο παλιό.
Με την σοφία των αλλεπάλληλων πτώσεων, απαραίτητες για την λαμπρή ανασήκωση από το χώμα και την τελική παλινόρθωση, όλα έρχονται στον ουρανίσκο απαλά, σιμά, γαλήνια και ραφινάτα, με ντελικάτες τελετουργικές κινήσεις. Μα κρύβουν μιά εσωτερική ενέργεια που κουβαλιέται θαρρείς στα χρόνια, ένα πείσμα αλλά και ένα παράπονο ότι ο τόπος αυτός και οι άνθρωποί του, κακώς παρατήθηκαν και κάκιστα αποξενώθηκαν από την αλήθεια της ποιότητας. Το κρασί στο στόμα είναι υπέροχο, υπέρκομψο, εκμαυλιστικά νόστιμο με αιθερικές καταβολές, και όχι την συνήθη πυγμή του Ξινόμαυρου. Το φινίρισμα και η λεπτοδουλειά απ’άκρη σ’άκρη στις μικρολεπτομέρειες είναι πρωτόγνωρη για τα μέτρα του Συνεταιρισμού. Στον απαλά γεμάτο όγκο, η λεπτή, κρυφά υψηλή οξύτητα, είναι ο μαέστρος τού αισθαντισμού αυτού του οίνου που έρχεται υπόγεια, χωρίς αναστατωτικές διαθέσεις αλλά με την σιγουριά του παλαίμαχου, κατευθύνοντας τα πάντα και διανέμοντας όλες τις ψηφίδες στην κατάλληλη θέση. Η ένταση έρχεται επίσης από παράξενες ατραπούς, έσωθεν, χωρίς φλυαρία και τυμπανοκρουσίες, αλλά κυριαρχεί άϋλα, διαβρωτικά, με την συναρπαστική εύνοια του ορυκτού παράγοντα που το εξαερώνει. Για τις τανίνες καλύτερα να μην μιλήσω, αφού κάποιος σίγουρα μου κάνει πλάκα πως πρόκειται για Ξινόμαυρο, αφού βιώνονται και νιώθονται στην σφαίρα τού διάφανου.
Απίστευτα μακρά επίγευση, και ο λόγος που αμφιταλαντεύτηκα πολύ για το 93, που ίσως άξιζε, αλλά κάποιες αδέκαστες παράμετροι του κριτηριακού μου μοντέλου δεν κάμφθηκαν. Γλυκιά, αέρινη, ανθώδης και ελιτίστικη, με λικέρ φράουλας να ραίνει όλα τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά, έχει φωτεινή ορυκτή διαύγαση που δίνει μοναδική ελαφράδα.
Χαστούκι-στα-μούτρα-Ξινόμαυρο, αλλά με τριαντάφυλλο, για να γλυκαθούμε και να θυμηθούμε πως ο τόπος αυτός μαζί με την Σιάτιστα, είναι οι πυλώνες του ανάλαφρου Αφροδισιασμού τού Ξινόμαυρου.
Μεγάλη ρεβάνς από το καταπληκτικό rebranding στην ετικέτα με την φίνα γραμματοσειρά και την μινιμάλ αισθητική, ακόμα και το λαγουδάκι είναι απίθανο.
Με την σιδερένια γροθιά μέσα στο βελούδινό του γάντι, καταβάλλει αντιπάλους που νόμιζες ότι θα το γονατίσουν. Λουκανικάδα for ever, με μιά τετραλογία που σπάει κόκκαλα. Από Sary -όχι, δεν έχω μετοχές- τα φοβερά (αφού τρέχει το δάκρυ κορόμηλο από την κάψα) Καραμανλίδικα, Άδανα Μπαρούτ και Σουτζούκι Γκιολτζούκ, αλλά και το απίθανα τρυφηλό καπνιστό πρασάτο. Από Τσιανάβα στην Καρδίτσα, ένα καταπληκτικό λουκάνικο βοδινό ωρίμανσης. Και επειδή είναι ζυμωμένο με την παράδοση, ένας ντοματένιος κόκκορας κρασάτος με κατσικίσιες σπιτικές χυλοπίτες, και ένα κριθαράκι με σάλτσα ντομάτας με τορτουγκίτα.
