Beauty and the Beast, Walt Disney Pictures 1991
Αν ψάξουμε να ανακαλύψουμε προφανείς αιτίες και λόγους, θα τα βρούμε μπαστούνια, καθώς δεν είναι εύκολο να εξηγηθεί με την πρώτη απόπειρα.
Όμως είναι πανθομολογούμενα ορατό: η υποτίμηση και η εκδίωξη τρόπον τινά, των πληθωρικών κρασιών από το προσκήνιο, και το σαφές προμοτάρισμα των πιό λεπτών, αντίστοιχών τους, είναι γεγονός.
Έτσι, η άλλοτε αίγλη των θηριωδών, αλκοολικών, τεράστιων σε όγκο κρασιών, δείχνει να θαμπώνει, να μπαίνει στο περιθώριο, να γίνεται ”πασέ”, ρίχνοντας τους προβολείς της δημοσιότητας και αναπόδραστα και της εμπορικής προώθησης, στα πιό ντελικάτα, άϋλα, χαμηλόβαθμα κρασιά.
Από την άλλη, είναι πολύ εύκολο να το δούμε σαν ένα φυσικό φαινόμενο περιοδικότητας, πως η ζωή κύκλους κάνει, πως είναι μιά μόδα και μιά τάση, και σαν τέτοιες έρχονται και παρέρχονται, αλλά και πως όταν λείπει ο γάτος, χορεύουν τα ποντίκια. Και όλοι ξέρουμε ποιός ήταν αυτός που είχε πάρει υπό την σκέπη του τις περασμένες δεκαετίες και εργολαβικά επέβαλλε σχεδόν την μονοκρατορία του πληθωρικού μοντέλου.
Δραττόμενος της ευκαιρίας, θα κάνω μιά κοφτή παράκαμψη, βάσει των όσων έχουν παρατηρηθεί, τουλάχιστον από μένα τον τελευταίο καιρό, κυρίως στο αλαλούμ των social media. Και σ’αυτό που το μάτι και η αντίληψή μου έπεσε, είναι μιά εγγενής δυσκαμψία να γίνουν κατανοητά, τα λεγόμενα φινετσάτα, κομψά, εύθραυστα φαινομενικά κρασιά. Άνθρωποι χωρίς προσλαμβάνουσες και παραστάσεις, δίχως γνώση και εμβάθυνση του αντικειμένου και χωρίς καίρια αντιληπτική ικανότητα και ενσυναίσθηση, ούτως ώστε να δουν και να πειστούν αν θέλετε, πως ένα κρασί αυτού του φυράματος, καταπίνει τις δεκαετίες αλώβητο από τον χρόνο, γινόμενο όλο και καλύτερο, ρίχνουν συλλήβδην στον καιάδα της απαξίωσης κρασιά τέτοιας φιλοσοφίας και προσέγγισης. (το κρατάμε αυτό γιατί θα επιστρατευθεί αργότερα)
Και με χαρακτηρισμούς, το λιγότερο μετριοπάθειας, αποκαλώντας τα ”νεράκια”, τα θέλουν να μην ξεπερνούν τον πενταετή π.χ. ορίζοντα παλαίωσης, όταν είναι εμφανές στους πιό πονηρεμένους ή και εξελιγμένους σε κάποια γνωσιακή κλίμακα, ότι στην πενταετία θα αρχίσουν να ανοίγουν. Συν τοις άλλοις, δεν έχουν το ένα, το άλλο, το δείνα, το τάδε, από κείνα τα γνωρίσματα που θα πληρούσαν το ιδανικό κατ’αυτούς.
Έτσι λοιπόν, η άμεση καταφυγή είναι σε εκείνο που η ανθρώπινη φύση πρωτογενώς και πρωτόγονα -δυστυχώς- καταλαβαίνει: την δύναμη και την εξουσία. Τέτοιου είδους κρασιά, πληθωρικά δηλαδή και διαρθρωμένα με όγκο, αλκοόλ και μούσκουλα, είναι πιό εύπετα αντιληπτικά, πιό εύκολα εξηγήσιμα, αφού η ισχύς και η επιβλητικότητά τους τα δικαιολογεί αυτόματα ως προς τις αποδιδόμενες αρετές τους και χαρίσματα, μιάς και η δύναμη και τα συνακόλουθά της είναι αυτονόητα και αυτεπάγγελτα, αυτά που τα κάνουν σπουδαία. Μην ξεχνάμε πως ”γράφει” η έννοια της δύναμης, στο συλλογικό ασυνείδητο και το θυμικό του ανθρώπου.
Κακό, ε; Απλοϊκό, αυθαίρετο και μπακάλικα επαγωγικό συμπέρασμα, χώρια που δεν βολεύει στην απόδοση του φαινομένου, αφού εξόφθαλμα μας δίνει σαν επικρατόν το μοτίβο του πληθωρικού, κάτι που ισχυριζόμαστε πως δεν συμβαίνει.
Και τέτοιου είδους αφορισμοί φαντάζουν ρατσιστικοί, απολυταρχικοί και μονοκόμματοι, σε έναν χώρο που η πολυγνωμία θα ήταν το ιδεατό και η δημοκρατία το επιθυμητό.
Προτού προβώ σε κάποιες ίσως προχωρημένες, ευφάνταστες ή και εντελώς αστήριχτες σκέψεις γιά το τι μπορεί να συμβαίνει επ’αυτού, πρέπει οπωσδήποτε να σημειώσω τούτο:
Θεωρώ αδιανόητο κάποια κρασιά να έχουν εξ ορισμού και de facto προκαταβληθεί ως ”καλύτερα”, και να προκρίνονται ως πιό φινετσάτα, πιό ισορροπημένα και άλλα τέτοια αφοριστικά, μόνο και μόνο επειδή ανήκουν σε αυτήν την νόρμα που πάει να περάσει, των χαμηλόβαθμων, λεπτεπίλεπτων κρασιών. Η φινέτσα, η ισορροπία και φυσικά η απόλαυση, επ’ουδενί δεν μπορεί να πιστώνεται μονοδρομικά στην παραπάνω κατηγορία, καθώς τα προαναφερθέντα χαρακτηριστικά, μπορούν κάλλιστα να συνθέτουν ένα κρασί της πληθωρικής πλευράς, μην πω πως αυτό είναι και συνηθέστερο, αλλά και ότι θεωρητικά υπάρχει μεγαλύτερη ευχέρεια εξόρυξης μεγαλείου από μία διευρυμένη δεξαμενή πλούτου, που την διαθέτουν αυτά τα κρασιά, καθώς ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος.
Άρα, η κομψότητα, η αριστεία και η απολαυστικότητα, δεν έχουν να κάνουν με το αν ένα κρασί έχει λιγότερο ή περισσότερο αλκοόλ, εκχύλιση, όγκο, δύναμη, και ούτω καθ’εξής.
Γιά να επανέλθω, θα ήταν άμυαλο αν υποθέταμε πως η “ελαφρά” τάση υποκινείται -αν θέλαμε να είμαστε κακοπροαίρετοι- από την ύποπτη στάση κάποιων εγχώριων όψιμων προστατών της (που φαίνεται να υπόκειται και στην γενικότερη θεματική του ”φυσικού” την οποία επίσης λανσάρουν εν είδει padrone). Εκεί όπου στους αυτοσχέδιους διαγωνισμούς τους εκδίδουν και ντιρεκτίβες, γιά το ποιά κρασιά είναι αποδεκτά και ποιά όχι.
Το φαινόμενο είναι αναμφίβολα παγκόσμιο.
Θα αφήσω κατά μέρος οποιεσδήποτε άλλες επεξηγήσεις μπορεί -που σίγουρα μπορεί- να υπάρχουν, γιά να στοχεύσω με ελαφρότητα, κουτοπονηριά ή οτιδήποτε άλλο θέλει να μου προσάψει κανείς, αλλά που ο σκεπτικισμός μου με οδηγεί μονοκούκι:
Η αθρόα εξαγωγή προσωπικού από τους υψηλής πιστοποίησης οργανισμούς εκμάθησης κρασιού, στην ολότητά του, που μπορεί δυνητικά να επανδρώσει όλο το φάσμα της παραγωγής και εμπορίας του, είναι πασιφανής τα τελευταία χρόνια. Και ποσοτικά και ποιοτικά, όλες αυτές οι φουρνιές που βγαίνουν από εκεί, είναι υπερ άνω πάσης σύγκρισης με τα εμπειρικά ως επί το πλείστον εφόδια των περασμένων γενεών, αφού είναι καταρτισμένες, με άριστη ταξινόμηση και ταξιθέτηση γνώσεων και όχι σκόρπια σπαράγματα από δω και από κει, και ό,τι αρπάζαν από την τριβή με το αντικείμενο οι δόλιοι προκάτοχοί τους, που φτύναν αίμα γιά να μάθουν και να συγκροτηθούν ως άνθρωποι του οίνου και των αποσταγμάτων.
Όλοι αυτοί, συναρτούν μιά επίλεκτη αφρόκρεμα ανθρώπων που προΐστανται του κρασιού, μιά άτυπη ελίτ που προαλείφεται να κυριαρχήσει στον χώρο, με την άρτια καθοδήγηση των σχολών να έχει προάγει τις γνωσιακές και εμπειρικές δεξιότητές τους σε αξιοθαύμαστο βαθμό.
Και ποιό άλλο το άγιο δισκοπότηρο των μυημένων, από αυτό που πιό εύκολα με το υψηλό επίπεδό τους, μπορούν να κατανοήσουν, να αναλύσουν, και εν τέλει να εκτιμήσουν, αν όχι κάτι που έχει να κάνει με την -υποτιθέμενη ή μη- λεπτότητα, φινέτσα και ντελικάτη έκφραση;
Αυτό που μέσα στα λεξικά ενδοσυνεννόησής τους, το γλωσσάρι που χρησιμοποιούν μεταξύ τους και που στους μη insiders φαντάζουν αλαμπουρνέζικα, φαίνεται να πραγματώνει πιό πειστικά και πιό εμφατικά το απόλυτο, το επιθυμητό, το ευκταίο;
Το οποίο φυσικά, είναι το χαμηλόβαθμο ή εν πάση περιπτώσει το χωρίς αλκοολική εκτράχυνση, αλλά και με πηγαία κομψότητα κρασί.
Μιά μπαλαρίνα ανάμεσα στους μιστεράδες ή αν θέλετε ένας ενοργανίστας ανάμεσα στους παλαιστές.
Εννοείται, και διαπιστωμένα, πως ούτε διδάσκεται, ούτε σπρώχνεται προς αυτήν την κατεύθυνση από κανέναν από τους οργανισμούς και ιδρύματα που μαθητεύει ο όποιος ενδιαφερόμενος, καθώς θα ήταν σαν να αυτοαναιρούνται ή να πριονίζουν το κλαδί που κάθονται, όλοι τους, διδάσκοντες και διδασκόμενοι, αφού παραπάνω από την μισή υφήλιο, παράγει πλούσια και σαρκώδη κρασιά.
Απλά, μιά διεστραμμένη και ίσως γελοία σκέψη, είναι πως τώρα που οι καταρτισμένοι άνθρωποι του κρασιού έχουν γίνει περισσότεροι από ποτέ και με τεράστια αυξητική τάση, ίσως αυτό με κάποιο ασυνείδητο τρόπο τους κάνει να ξεχωρίζουν από την πλέμπα (αν είναι δυνατόν!) που γουστάρει ”ανδρικά” μπρούσκα κρασιά που φωνάζουν βαρβατίλα, διαχωρίζοντας τους εαυτούς τους από την ημιμάθεια και την δευτεράντζα (γιά όνομα του Θεού!) που πρεσβεύει -υποτίθεται- το μοντέλο των θηριωδών, αλκοολικών κρασιών. (και εδώ επισυνάπεται το προηγούμενο επιστρατευθέν κρατούμενο)
Και πως όλο αυτό, με κάποιο περίεργο τρόπο, έχει δομήσει -και πάλι ασυνείδητα- μιά άποψη που τείνει να κατισχύσει.
Και που αφουγκραζόμενοι τα σημεία των καιρών, όλοι αυτοί που εμπορικά μανατζάρουν και κατευθύνουν τις τάσεις από τα επιτελεία τους, βρήκαν την ευκαιρία, σαν άλλη μιά μόδα, να υλοποιήσουν σε πραγματιστική οικονομική αξία.
Είμαι βέβαια, απολύτως σίγουρος, πως οι άνθρωποι που ασχολούνται με το κρασί πραγματικά σοβαρά και που θέλουν να ανελιχθούν σε υψηλές βαθμίδες, αφενός δεν διακατέχονται από τέτοιες ρηχές διαφοροποιήσεις, αφετέρου δεν τους απασχολεί αν κάποιο κρασί είναι της μίας σχολής ή της άλλης, αρκεί να είναι ευφραντικό και απολαυστικό και να πληροί τις ουσιαστικές αξίες του οίνου.
Ούτε λόγος γιά τους καταξιωμένους εισηγητές τους στα αξιότιμα και τόσο προσφέροντα έργο, μέσα και οργανισμούς της εκμάθησης της ιδέας του οίνου, που ασφαλώς βλέπουν σαν ανοησίες τέτοια θέματα.
Αλλά ο δικηγόρος του διαβόλου, που μπορεί να έχει και τσίμπλα στο μάτι, μπορεί να βλέπει άλλα γι’άλλα, περί άλλα τυρβάζεται και γενικώς η φαντασία του μπορεί να καλπάζει.
Εξάλλου, αν τον ρωτούσες ποιό από μία Mercedes-Benz Gullwing 300SL Coupé του 1954 και ένα Hummer, θα ήθελε να οδηγήσει, μπορεί να δίσταζε να διαλέξει..
